Omgaan met stress in spannende tijden

Plotseling is het dagelijks leven van bijna iedereen ontzettend veranderd. Sinds het coronavirus zich over de wereld uitspreidt, zijn er veel ingrijpende maatregelen genomen waaraan we ons moeten aanpassen. Alles om zoveel mogelijk mensen te kunnen beschermen en de zorg waar het kan te ontlasten.

Tips bij stressgevoelens

Allereerst leven we bij Haptonomie praktijk Schoneveld mee met iedereen die direct of indirect te maken heeft met het coronavirus, patiënten, familieleden en zorgpersoneel. Daarnaast hebben we allemaal te maken met nieuwe situaties zoals thuiswerken, intensieve zorg voor kinderen en spanningen om de ontwikkelingen die in de wereld gaande zijn. Op veel manieren kan dat gevoelens van angst, stress en onrust in de hand werken. Er is een aantal tips dat je kan helpen bij het omgaan met dit soort gevoelens gedurende deze periode, opgesteld door de Militaire Geestelijke Gezondheidszorg van het Ministerie van Defensie.

Maak een plan

Daag jezelf uit als je veel thuis bent. Maak een planning en structuur voor de dag om jezelf bezig te houden. Neem ook in je plan op hoe je omgaat met spanning. Schrijf op hoe je stress of spanning bij jezelf kunt herkennen en wat anderen bij jou kunnen opmerken. Noem ook welke concrete dingen je kunt doen om rustiger te worden en wat je van anderen nodig hebt. Bespreek dit ook met degenen die je zouden kunnen helpen.

Eerste levensbehoeften

In deze gespannen en vreemde tijd waarin je leven er heel anders uitziet, kan het lastig zijn om goed voor jezelf te zorgen. Om je gezondheid op peil te houden en langdurige stress het hoofd te kunnen bieden, is het zaak zo goed mogelijk te letten op je eerste levensbehoeften. Dat betekent: – slaap voldoende, bij voorkeur op vaste tijden
– eet gezond en drink genoeg, vermijd fast food en (te veel) alcohol – draag zorg voor een goede persoonlijke hygiëne – zorg voor zoveel mogelijk structuur en ritme

Ruimte voor emoties

Wanneer je (thuis) aan het werk bent of met je kinderen bezig bent, is er mogelijk weinig ruimte voor je emoties. Zoek daarom naar momenten waarop je, allicht met je partner, stoom kunt afblazen. Praat erover met iemand die je vertrouwt met je gevoelens en probeer plek in te ruimen voor helpende gedachtes om piekeren te voorkomen. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: – We weten niet wat gaat komen, maar we bereiden ons zo goed mogelijk voor – De emoties die ik voel zijn normaal – We zorgen voor elkaar en houden oog voor elkaar

Ontspanning

Zorg voor voldoende ontspanning. Goede opties kunnen zijn: – ademhalings- of ontspanningsoefeningen – uitvoeren van hobby’s zoals lezen, schrijven, series kijken – sport: beweging helpt omgaan met stress. Denk aan hardlopen, wandelen, thuiswork-outs – sociale contacten: telefoongesprekken met vrienden, externe partijen waarbij je je ei kwijt kunt.

Praat met je kinderen

Ook voor kinderen is het een spannende tijd. Bovendien leven veel gezinnen tijdelijk erg dicht op elkaar. Leg uit wat er speelt en vertel dat het normaal is als ze zich gespannen voelen. Vertel ook dat er spanningen kunnen ontstaan doordat je veel tijd met elkaar doorbrengt. Hierbij is het nuttig om een mogelijkheid te bieden even terug te trekken, zodat iedereen weet wat diegene moet doen als de spanning oploopt.

Positiviteit

Er is een dagelijks een enorme hoeveelheid nieuws, dit alles volgen is niet helpend. Beperk je tot betrouwbare bronnen en hooguit twee momenten per dag waarop je het nieuws tot je neemt. Ondanks dat de situatie heftig is, is humor ook in deze tijd belangrijk. Het zorgt voor ontlading en relativering in een gespannen periode.

Roeien met de riemen die je hebt

Mogelijk heb je behoefte aan extra ondersteuning bij het omgaan met spanning en stress, of kamp je met andere vraagstukken waarover je in gesprek wilt. Neem dan gerust contact op met Renata. Middels beeldbellen via een beveiligde lijn kan er een sessie plaatsvinden. Uiteraard gaat de voorkeur uit naar met elkaar werken in de praktijkruimte, maar in deze periode roeien we met de riemen die we hebben.

Wat extra steun voor zorgmedewerkers

Voor iedereen is het een ingewikkelde periode. Voor mensen die opeens thuiswerken, kinderen die niet naar school kunnen en ouderen die afgesloten zijn van hun families. Maar in het bijzonder is het een moeilijke tijd voor de mensen die werken in de zorg. De druk is hoog doordat we te maken hebben met een unieke situatie.

Werkzaam in de zorg

In het vorige artikel deelden we al een aantal tips hoe je beter kunt omgaan met gevoelens van spanning en stress van de Militaire Geestelijke Gezondheidszorg (MGG). Aangezien met name zorgmedewerkers in een zeer uitzonderlijke situatie verkeren, wendden zij zich in deze tips ook in het bijzonder tot hen. Ben jij werkzaam in de zorg? Dan vind je het allicht vanzelfsprekend om je maximaal in te zetten in de zorg voor anderen. Maar ook jij kan misschien wat steun gebruiken.

Wissel informatie uit

In hun flyer omschrijft de MGG deze periode met een marathon, waarbij je je bovendien extra gespannen kan voelen doordat je je zorgen maakt. Een eerste tip is om te vragen om informatie bij leidinggevende en collega’s over wat je kunt verwachten en betekenen. Zo kun je je voorbereiden op wat je te wachten staat en wat je kunt doen in bepaalde situaties. Ook kun je hen informeren over wat je wel en wat je niet wil of kan doen. Zo weten alle partijen waar ze aan toe zijn.

Zoek een buddy

Door te werken met een buddy, kun je bij elkaar terecht met problemen, onduidelijkheden of vraagstukken. Dat hoef je niet voor de ander op te lossen, maar een luisterend oor kan al veel waard zijn. Er zijn verschillende dingen die je voor elkaar kunt betekenen:
– bespreken waar je mee zit en hoe je omgaat met spanning
– elkaar wijzen op goede zelfzorg
– signaleren en benoemen van eventuele ziektesymptomen

Terug naar de basis, vertrouw op je team

Het is goed mogelijk dat je nu te maken krijgt met nieuwe taken waar je eerder niet mee te
maken kreeg. Omdat we te maken hebben met een unieke situatie, kan het zijn dat
bestaande protocollen niet voldoen. Ga terug naar de basisprincipes die je geleerd hebt, en
vertrouw erop dat je zo goed mogelijk je werk uitvoert. Vertrouwen in je team is ook
essentieel: je kunt terugvallen op de kennis en vaardigheden van teamgenoten. Ook als je
opeens samenwerkt met mensen die je nog niet goed kent, is dat het geval. Weet dat je
allemaal dezelfde missie hebt. Deze gevoelens geven hoop.

Emoties toelaten

Het is heel normaal als je je angstig, machteloos of schuldig voelt omdat je misschien niet
iedereen kan helpen of lastige beslissingen moet nemen. Daar kun je ook thuis last van
hebben, bijvoorbeeld in de vorm van nachtmerries of indringende herinneringen. Mogelijke
effecten die je kunt opmerken, zijn:
– slechter slapen
– alerter zijn
– negatieve gedachten hebben
Sommigen proberen deze verschijnselen en gevoelens weg te drukken, anderen voelen zich
overspoeld. Probeer een balans te vinden tussen het toelaten van emoties, terugdenken aan
de moeilijke momenten en rust en herstel. Mochten de klachten aanhouden of verergeren,
dan is het raadzaam er hulp bij te zoeken.

Pas op jezelf

Als je het nu drukker hebt dan normaal, maar ook wanneer je minder werkzaamheden hebt,
is het belangrijk goed op jezelf te passen. Een aantal zaken waarop je kunt letten:
– voldoende rust en ontspanning tussen diensten
– sta stil bij hoe het met jou gaat, wat heb je nu nodig?
– probeer grenzen aan te geven
– zoek hulp bij aanhoudende sombere of depressieve gevoelens

Roeien met de riemen die je hebt

Mogelijk heb je behoefte aan extra ondersteuning bij het omgaan met spanning en stress, of
kamp je met andere vraagstukken waarover je in gesprek wilt. Neem dan gerust contact op
met Renata. Middels beeldbellen via een beveiligde lijn kan er een sessie plaatsvinden.
Uiteraard gaat de voorkeur uit naar met elkaar werken in de praktijkruimte, maar in deze
periode roeien we met de riemen die we hebben.

Haptotherapie als ondersteuning bij rouw

Een verlies kan ingrijpend zijn en veel impact hebben op het dagelijks leven. Een sterfgeval van een dierbare is daar een duidelijk voorbeeld van, maar er zijn veel meer vormen van verlies waarbij een rouwproces op gang kan komen. Je kunt denken aan een scheiding, ontslag of het doormaken van een ziekte. Omgaan met rouw kan ingewikkeld zijn.

Leven weer oppakken

Wanneer je iets of iemand hebt verloren, word je in het begin vaak overspoeld door aandacht en begrip. Toch wordt na verloop van tijd van je verwacht dat je je leven weer oppakt. Dat wil je misschien zelf ook, maar het kan moeilijk zijn de draad weer op te pakken wanneer je nog volop aan het rouwen bent. Het gevolg kan zijn dat je je verdriet voor je houdt, anderen er niet mee lastig wilt vallen en dat vervolgens zijn weerslag heeft op je gezondheid.

Rouw gaat niet over

Hoe je rouw ervaart, is heel persoonlijk. Er bestaat niet zoiets als ‘normale’ rouw, vindt ook sociaal psycholoog en rouwdeskundige Manu Keirse. Hij stelt bovendien dat rouwverwerking een achterhaald begrip is. Rouw gaat niet over, je leert ermee leven. Zeker wanneer je denkt aan ouders die een kind hebben verloren, is dat goed voor te stellen. Een verlies draag je met je mee, en de manier waarop je dat doet, dát is belangrijk.

Luistert, luistert en luistert

Verlies is onvermijdelijk, we krijgen er allemaal mee te maken. Daarom vertelt Keirse dat om er goed mee om te kunnen gaan, het belangrijk is de gevoelens te kunnen delen. Hij stelt: ‘Verdriet is in deze tijd sterk teruggedrongen in de beschermde omgeving van het gezin. We dragen het minder met elkaar. Maar mensen met verdriet hebben maar één behoefte: dat iemand naar ze luistert, luistert én luistert.’ Een luisterend oor is de eerste stap naar een goede omgang met rouw.

Te grote gevoelens

Renata Schoneveld is haptotherapeut en schat de waarde van luisteren ook hoog in. ‘Door te kunnen praten over alles wat je voelt en meemaakt, krijg je de ruimte om met jezelf te zijn. Te praten tegen iemand die er helemaal voor jou is, kan daarbij erg bevrijdend zijn. Want soms zijn gevoelens te groot om alleen te voelen. Juist dan wil je een veilige omgeving waarin je onbevreesd kunt exploreren wat er in je omgaat, zodat je jouw gedachtes en emoties weer beter kunt ordenen.’

Verder gaan

En dan? Hoe ga je vervolgens verder? Manu Keise gelooft er niet in dat rouw verwerkt moet worden. Maar wél gelooft hij erin dat je na een verlies weer geluk en plezier in het leven kunt ervaren. Sterven of verliezen is een moment, zegt hij. En na dat moment zullen op een bepaald ogenblik de positieve herinneringen en gedachten weer aan kracht toenemen. Renata: ‘En daar kun je soms hulp bij nodig hebben. Zo is het niet altijd gemakkelijk om je relatie te onderhouden in periodes van rouw, hoe zorg je ervoor dat je je weer verbonden kunt voelen met jezelf en anderen? Daar help ik je graag bij.’

Een steun in de rug

Tijdens de haptotherapie kan gebruik worden gemaakt van verschillende oefeningen of technieken waardoor je beter kunt leren omgaan met rouw. Daarnaast ondersteunt Renata als haptotherapeut mensen met andere vragen en zaken waar ze tegenaan lopen in hun leven. Je kunt naast haptotherapie ook bij haar terecht voor zwangerschapshaptonomie. Verder heeft Renata de studie Seksuologie gevolgd, waardoor vragen rond intimiteit eveneens bespreekbaar zijn. Haptonomie praktijk Schoneveld zit op twee locaties, in Zwolle en in Amersfoort.

Wanneer je lichaam ‘nee’ zegt

Hard werken en drukte is voor veel mensen een gewoonte. Om een mooie carrière te verkrijgen of behouden zijn we bereid hier veel uren aan te besteden, maar ook willen we dat ons privéleven hier niet voor onder doet. Veel mensen komen dan ook op een punt dat de emmer overloopt en er bepaalde klachten ontstaan, zonder dat ze weten wat er precies misgaat. Nog nooit kwamen er zoveel mensen bij de huisarts met stressgerelateerde klachten, vertelt huisarts Juriaan Galavazi.

Luisteren naar je lichaam

Wanneer je probeert alle ballen in de lucht te houden, krijgt niets de complete aandacht. Daardoor kun je het gevoel hebben tekort te schieten en schuldgevoelens ontwikkelen. Je hebt het idee dat je nog harder moet werken zodat je hopelijk net voldoende aandacht verdeelt om alle zaken draaiende te houden. Geen wonder dat je je een beetje moe voelt, last van je rug krijgt, vaak met hoofdpijn opstaat… Je lichaam stuurt een signaal. Maar luister je daar ook naar?

Dromen op de plank

Galavazi stelt dat ons lichaam ons veel kan vertellen, maar dat we het moeilijk vinden te ontdekken wat dat is. Hij vertelt: ‘Je wilt ten diepste iets anders dan wat er nu is. Als deze wens stelselmatig wordt onderdrukt, kan ons lijf dat feilloos laten merken.’ Haptotherapeut Renata Schoneveld zegt: ‘Je kunt leven met het idee: ‘alles moet meer, groter en perfecter, als ik dat heb bereikt, zal ik echt gelukkig zijn’. Maar ik werkelijkheid beleven heel veel mensen er helemaal geen plezier aan om dat na te streven. Jammer: want zo blijven de plannen en dromen waar je wel energie van krijgt op de plank liggen.’

Minder identificeren met werk

Toch blijkt het bijzonder lastig om los te komen van het idee dat hard werken moet. Want wie ben je zonder een mooie carrière? Wat zouden mensen ervan vinden als je ervoor kiest minder (hard) te werken? Galavazi stelt dat wanneer we ons minder identificeren met ons werk, we veel beter in staat zijn keuzes te maken die bij ons passen. Want keuzes maken hoort bij het leven, niemand kan alles tegelijk. Daarbij is het wél nodig om strikter te zijn op je eigen grenzen.

Een paar stappen terug

We zijn namelijk geen machine die een opdracht krijgt en daar blindelings naartoe werkt. Vraag jezelf af wat je nu eigenlijk echt wilt bereiken in het leven. Is het wel echt deze baan? Is dat ploeteren om een ideaalplaatje te bereiken het enige waar je gelukkig van zou kunnen worden? Door even een paar stappen terug te zetten en tijd te nemen voor rust en bewustwording, lukt het je om antwoorden te vinden op de vragen die zich uiten als lichamelijke klachten. Zo kun je daadwerkelijk leren van je eigen lichaam, en beginnen met investeren in die zaken waar je energie van krijgt en gelukkig van wordt.

Een beetje steun

Natuurlijk kan het best lastig zijn om te weten wat dat is, datgene waar je energie van krijgt. Want hoe interpreteer je de signalen van je lichaam nu precies? Als haptotherapeut ondersteunt Renata mensen met verschillende vragen en zaken waar ze tegenaan lopen in hun leven. Je kunt naast haptonomie en haptotherapie ook bij haar terecht voor zwangerschapshaptonomie. Verder heeft Renata de studie Seksuologie gevolgd, waardoor vragen rond intimiteit eveneens bespreekbaar zijn. Haptonomie praktijk Schoneveld zit op twee locaties, in Zwolle en in Amersfoort.

Hoe is jouw relatie met je collega’s?

Je staat er misschien niet altijd bij stil, maar de meeste werknemers zien hun collega’s vaker dan hun familie en vrienden. Het is dan ook niet zo gek dat relaties met je collega’s soms intensief, ingewikkeld of zelfs problematisch kunnen zijn. Zo’n (werk)relatie kan een flinke impact hebben, niet alleen op je werkzaamheden, maar ook op de relatie met je andere collega’s én je persoonlijke leven thuis.

Bijna iedereen heeft werkrelaties. Er zijn maar erg weinig banen die volledig solitair worden uitgevoerd. Goede werkrelaties zorgen ervoor dat je dagen prettiger verlopen en je je werk beter kunt uitvoeren. Bovendien blijkt uit onderzoek dat hoe beter de sfeer onder collega’s, hoe beter een bedrijf presteert. Maar het is best lastig te weten hoe je nu kunt zorgen voor een fijne relatie met je collega’s.

Waardevolle elementen combineren
Alleen al de scheidslijn tussen werk en privé is soms best lastig te bepalen. In persoonlijke relaties is er veel ruimte voor zaken zoals affectie, geborgenheid, intimiteit en transparantie. In een zakelijke relatie richten we ons meer op een neutrale, zakelijke houding en het niet al te persoonlijk te maken. Er zitten waardevolle aspecten in beide relatietypes. Hoe combineer je de positieve elementen uit deze twee werelden met elkaar zonder dat hierbij conflicten ontstaan?

Bepaal verwachtingen
Esther Perel is relatietherapeute die zich ook veel richt op het bedrijfsleven. Zij beschrijft dat conflicten veelal ontstaan uit botsende verwachtingen. Dat komt doordat de verwachtingen bepalen hoe we met elkaar communiceren en op welke manier we een conflict tackelen. Transparante communicatie speelt hierin een belangrijke rol. En om transparant te kunnen zijn, moet je goed weten wat je wilt.

Transparantie
Wat voor soort communicatie is voor jou wenselijk? Wat is voor jou problematisch, en hoe wil je problemen oplossen? Zeker wanneer er verschillende belangen en gevoelens bij komen kijken, kan transparant communiceren best lastig zijn. Haptotherapie kan je helpen inzicht te krijgen in jouw gevoelens, wensen en belangen zodat je beter met je gevoelens kunt leren omgaan. Dat helpt je conflicten productief aan te pakken en ondersteunt je bij de juiste balans tussen werk en privé.

Leer van het gevoel
Haptonomie is de leer van het gevoel. Wanneer je gevoelens uit balans zijn, kan dit je zelfontplooiing flink in de weg zitten. Haptotherapie kan je helpen deze balans te herstellen. Door middel van gesprekken, aanraking en lichaamsgerichte oefeningen leer je luisteren naar je lichaam, je gevoel en hoe je hiermee omgaat.

Over Renata
Renata Schoneveld is haptotherapeut in haar eigen praktijk in Zwolle en Amersfoort. Ze vertelt: ‘Als haptotherapeut help ik mensen met verschillende vragen en zaken waar ze tegenaan lopen in hun leven. Ik wil je graag helpen om te ervaren wat je voelt, en hoe je anders in bepaalde situaties kunt staan, waardoor het allemaal weer wat makkelijker gaat stromen.’ Daarnaast heeft Renata een opleiding rond seksuologie gevolgd en is ze lid van de NVVS. Je kunt daardoor ook met vragen op het gebied van intimiteit bij haar terecht.

Slapeloosheid de baas met haptotherapie

Iedereen heeft wel eens een nacht waarin je niet zo lekker slaapt. Je ligt maar te woelen en wanneer je eindelijk de slaap hebt weten te vatten, wordt je alsnog meerdere keren weer wakker. Als dit eenmalig is, voel je je de volgende dag wat vermoeid maar kun je dit snel genoeg weer inhalen met een betere nacht. Maar wanneer je last hebt van slapeloosheid of een ander slaapprobleem, dan weet je hoe frustrerend en overheersend het kan zijn.

Oorzaken van slapeloosheid

Er kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggen aan je slapeloosheid. Zo kan het liggen aan een lichamelijke aandoening, bijwerkingen van medicatie of ziekte. Maar ook mentale factoren spelen vaak een sterke rol, zoals overmatige stress, depressieve gedachten of piekeren. Langdurige slapeloosheid kan grote gevolgen hebben voor je dagelijks functioneren en voor je gezondheid op langere termijn. In het ergste geval kan een gebrek aan slaap leiden tot hersenbeschadigingen en geheugenproblemen. Heb je last van slaapproblemen, dan is het dus goed in actie te komen!

Bereid je lichaam voor

Er is een aantal zaken dat je zelf kunt doen voor een betere nachtrust. Zo is het belangrijk je lichaam voor te bereiden op de nacht. Dat betekent dat je ruim voordat je wilt gaan slapen, stopt met eten. Zo is je lichaam niet meer actief aan het werk met de verbranding en verwerking van energie. Ook koffie of andere cafeïnehoudende dranken kun je beter laten staan, deze hebben verkwikkende eigenschappen wat je nu juist niet kunt gebruiken. Vermijd ‘s avonds ook blauwe lichten van schermen zoals tv, computer of telefoon. Dit felle licht zorgt ervoor dat je lichaam minder melatonine aanmaakt, een hormoon dat je juist slaperig doet voelen.

Een vast ritme

En ondanks dat beweging en inspanning belangrijk is, kun je dit beter niet doen vlak voor het naar bed gaan. Intensieve beweging activeert je lichaam terwijl je op dat moment juist tot rust wilt komen. Andere zaken die je kunnen helpen ontspannen zodat je je niet gestrest meer voelt, zijn korte wandelingen, een kop warme, slappe (cafeïnevrije) thee en een warm bad. Zorg er daarbij voor dat je slaapkamer donker is, goed geventileerd en niet te warm. Houd ook zoveel mogelijk een vast ritme aan. Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op, of je nu slecht hebt geslapen of niet. Door lang te blijven liggen, wordt het de avond erop weer moeilijk om op tijd in slaap te komen.

Aandacht voor lichaam én geest

Naast praktische tips en hulpmiddelen, is het ook altijd raadzaam om met een deskundige te praten over je slapeloosheid. Want niet alleen is het erg prettig om je verhaal kwijt te kunnen, diegene kan je bovendien ondersteunen in het aanpakken van die zaken die jouw slaap belemmeren. Renata Schoneveld is haptotherapeut en vindt het belangrijk aandacht te hebben voor het lichaam én de geest bij dit soort klachten. ‘Ik ga uit van de mens als één geheel. Er bestaat een wisselwerking tussen het lichaam en de geest en beiden kunnen door verschillende aspecten worden beïnvloed. Het is dus zaak om steeds nieuwsgierig en breed te blijven kijken naar wat er speelt.’

Acceptatie

Renata vervolgt: ‘Met een cliënt zoek ik graag samen uit wat deze persoon vooruit gaat helpen. Soms is het best moeilijk om te herkennen wat je voelt, en waar jouw probleem vandaan komt. We gaan dit ontdekken door te praten, door ervaringsoefeningen en door het werken op de behandelbank. Hoe een behandeling verloopt, verschilt net zoveel als de mensen zelf. Misschien heb jij heel veel behoefte aan praten over piekergedachtes, stress of andere belemmeringen. Of mogelijk heb je veel baat bij aanrakingen. Als haptotherapeut probeer ik niet jouw probleem te laten ‘verdwijnen’ of onderdrukken. Het is waardevol om te ontdekken dat gedachten en gevoelens er mogen zijn, je hoeft ze niet weg te stoppen. Juist de acceptatie ervan zorgt ervoor dat ze je niet meer dwars hoeven te zitten.’

Over Renata Schoneveld

Als haptotherapeut helpt Renata mensen met verschillende vragen en zaken waar ze tegenaan lopen in hun leven. Je kunt naast haptonomie en haptotherapie ook bij haar terecht voor zwangerschapshaptonomie. Verder heeft Renata de studie Seksuologie gevolgd, waardoor vragen rond intimiteit eveneens bespreekbaar zijn. Haptonomie praktijk Schoneveld zit op twee locaties, in Zwolle en in Amersfoort.